Од училница до фабрика– дуалното образование креира квалитетни инженери

Од училница до фабрика– дуалното образование креира квалитетни инженери

Во денешниот свет на брзи промени, практичните вештини се исто толку важни колку и теоретското знаење. Дуалните образовни програми го премостуваат јазот меѓу училницата и работното место, создавајќи динамична средина за учење. Ваков е примерот на Јана Василева, ученичка во ОЕМУЦ „Свети Наум Охридски“ во Охрид, која ги комбинира редовната настава со практична обука во фабриката Костал.

Балансирање меѓу теоријата и праксата

Јана се обучува да стане техничар за производно машинство. На почеток дуалниот образовен систем и претставувал предизвик, но набрзо сфатила дека практичното искуство го олеснува совладувањето на она што го учи во теорија.

Нејзиниот ден во фабриката започнува со тоа што нејзиниот ментор ја бележи присутноста на сите практиканти, а потоа сите заедно влегуваат во фабриката каде што секој ученик започнува со своите задачи под водство на искусен вработен.

„Иако на почетокот ми изгледаше тешко, сфатив дека со пракса полесно ќе го совладам теоретскиот дел од училиштето“, вели Јана.

Ова практично искуство е непроценливо. Не само што им помага на учениците подобро да ги разберат теоретските концепти, туку им дава и увид во реалните примени. Дневната рутина на Јана вклучува работа на различни проекти и задачи што типично би ги извршувал вработен, со што таа се подготвува за идно вработување. Оваа комбинација на учење и работа осигурува дека учениците како Јана не се само академски подготвени, туку и практично вешти.

Менторство и развој на вештини

Една од клучните придобивки на дуалното образование е менторството. Климент Ристоски  е менторот на Јана, којшто е тука да и помогне лесно да се прилагоди на работната средина и да ги совлада практичните аспекти на нејзиното образование. „За Костал дуалното образование е одлична можност да им овозможи на учениците кои имаат пред се интерес и потенцијал, да ги развијат потребните технички вештини кои ќе им бидат од особена важност доколку одлучат да продолжат да работат во нашата компанија“, вели Климент.

Менторите играат клучна улога во овој образовен модел. Тие обезбедуваат насоки, ги споделуваат своите професионални искуства и им помагаат на учениците да ги надминат предизвиците. За Јана, менторот значи постоење на личност кому може да се обрати со било кое прашање, правејќи го преминот од училиште до работа помалку застрашувачки. Ова персонализирано внимание им помага на учениците да добијат самодоверба и компетентност во своите избрани области. Но менторството често опфаќа и стекнување на друг тип на вештини. Вклучува деловно однесување, комуникациски вештини и способности за решавање проблеми. Овие меки вештини се неопходни за секое професионално опкружување и често се оние што ги разликуваат успешните вработени од останатите. Преку работа со своите ментори, учениците како Јана учат како да се носат со работното место, а притоа се изградуваат во вистински млади професионалци.

Рушење на стереотипите и поттикнување на инклузија

Дуалниот образовен систем во Костал исто така помага да се разбијат родовите стереотипи во работната сила. И покрај традиционалните верувања дека инженерите се доминантно мажи, Јана и нејзините соученички го докажуваат спротивното.

Многу девојки, охрабрени од своите родители и ментори, ги надминуваат општествените бариери и успеваат во овие полиња. Секако, ова не секогаш е случај и потребно е уште да се работи и разговара со наставниците, родителите и менаџментот на компаниите кои преку застарени сфаќања можат да ги обесхрабрат девојките од следење на својот сон.

„Мислам дека недостатокот на интерес е поради некои стереотипи поставени од општеството, како идејата дека оваа професија е за мажи. Апсолутно не се согласувам со тоа“, вели Јана.

Костал активно работи на рушење на овие стереотипи со поттикнување на повеќе девојки да учествуваат во нивните програми. Во моментов, фабриката има осум практикантки и бројот се зголемува секоја година. Ова не само што промовира родова еднаквост, туку и носи различни перспективи во работното место кои понатаму придонесуваат за развој и иновации во компанијата.

Сеопфатен образовен пристап

Менторите во фабриката не делуваат на своја рака. Програмата за практична настава во компанијата е целосно во согласност со програмата за учење преку работа која заеднички ја креираат предметните наставници и компаниските ментори. „Ние, како училишни ментори, имаме задача да ја реализираме врската меѓу она што се учи во училиште во теоретските предмети и практичните вежби, со она што е основната потреба на компаниите“, објаснува училишниот ментор на Јана. Негова задача е да осигура дека она што учениците го учат во теорија се усогласува со практичните вештини потребни на нивното работно место, обезбедувајќи сеопфатно образовно искуство.

Соработката меѓу училиштата и компаниите е фундаментална за успехот на дуалното образование. Училиштата ги дизајнираат своите наставни програми за да ги задоволат потребите на индустријата, осигурувајќи дека учениците учат релевантни вештини. Во меѓувреме, компаниите како Костал обезбедуваат практична обука и реално искуство што училиштата не можат да го понудат. Ова партнерство создава беспрекорна интеграција на образованието и работата, подготвувајќи ги учениците за успешни кариери.

Хелветас придонесува кон овие реформи заедно со своите клучни партнери, како дел од швајцарскиот финансиран проект „Образование за вработување“ под капата на Министерството за образование и наука. Стопанската комора активно работи со компаниите за подигнување на свеста за дуалниот модел, важноста на учеството на компаниите во образовниот процес и поддршката на учениците во стекнувањето практични вештини. Центарот за стручно образование и обука (ЦСОО) од друга страна, работи на подигнување на квалитетот на стручното образование кое треба да одговори на потребите на пазарот на трудот.

Покрај овие главни партнери, уште 30 други партнери на различни начини придонесуваат за актуелизирање и подигнување на квалитетот на дуалното образование во земјава. Оваа заедничка иницијатива покажува како системот пристап може да создаде значајни промени во образовниот систем и да обезбеди подобри можности за младите луѓе. Со овие напори, дуалното образование во Северна Македонија продолжува да се развива и да обезбедува значајни можности за младите луѓе, подготвувајќи ги за успешни и исполнувачки кариери.